UNIVERSAL - DEKLARATIOUN VUN DE MNSCHERECHTER
PRAMBEL
Well d'Unerkennong vun der Dignitit, di all Mmber vun der Mnschefamill gebuer as, a vu snge glichen an onersetzleche Rechter de Fllement vun der Friheet, der Gerechtegkeet an dem Fridden an der Welt as,
Well et do, wou d'Mnscherechter nt unerkannt an nt respektiert gin, zu barbareschen Akte koum, di d'Gewsse vun der ganzer Mnschheet revoltieren a well d'Schafe vun enger Welt, an deer d'Mnschen d'Friheet vum Wuert a vum Glaf hun, an deer se fri si vu Fuurcht an Nout, als dem Mnsch sin hchst Striewe proklamiert gouf,
Well et haaptschlech drm geet fir duerch e Rechtssystem Hand iwwer d'Mnscherechter ze halen an datt de Mnsch doduerch nt forciert gt fir si leschten Auswee an der Revolt gint d'Tyrannei an d'nnerdrcktgin ze sichen,
Well et haaptschlech drm geet fir d'Entwcklong vun de frndschaaftleche Relatiounen tscht den Natiounen z'encouragieren,
Well an der Charta d'Vlleker vun de Vereenten Natiounen op en Neits hire Glaf an d'Grondrechter vum Mnsch, an d'Dignitit an an de Wert vun der mnschlecher Persoun, an d'Glichheet vun de Rechter vu Mann a Fra proklamiert a sech dofir entscheed hu fir dem zoziale Fortschrtt de Virzock ze gin a besser Lieweskonditiounen a mi enger grousser Friheet ze schafen,
Well d'Mmberstate sech verflicht hu fir an Zesummenaarbecht mat der Organisatioun vun de Vereenten Natiounen dofir ze suergen, datt d'Mnscherechter an d'Grondfriheten allgemeng respektiert a realisiert gin,
Well eng an di selwecht Opfaassong iwwer ds Rechter a Friheten aus der Mooss wichteg as fir dst Engagement voll a ganz knnen duerchzefieren,
PROKLAMIERT D'GENEROLVERSAMMLONG:
Ds UNIVERSAL-DEKLARATIOUN VUN DE MNSCHERECHTER, di als en allgemengt Ideal vun all Vollek an all Natioun soll ugestrieft gin aus deem Grond, datt all eenzele Mnsch an all Organ vun der Gesellschaft, mmer am Geescht vun dser Deklaratioun, sech ustrenge fir duerch den Unterrcht an d'Erziong de Respekt vun dse Rechter a Friheten z'entwcklen an no an no duerch Mesren um nationalen an internationale Plang hir Unerkennong ze scheren, datt d'Populatiounen aus de Mmberstate selwer an di aus Gebitter, di nner hirer Geriichtsbarkeet stin, en allgemengen a gudde Gebrauch dervu knnen maachen.
Artikel 1
All Mnsch knnt fri a mat deer selwechter Dignitit an dene selwechte Rechter op d'Welt. Jiddereen huet si Verstand a si Gewsse krut an soll an engem Geescht vu Bridderlechkeet denen anere gintiwwer handelen.
Artikel 2
Jidderee kann all di Rechter an all di Friheten, di an dser Deklaratioun proklamiert sin, fir sech verlaangen an dat ouni nnerscheed sief et vu Rass, Hautfaarf, Geschlecht, Sprooch, Relioun, politesche odder anerer Iwwerzegong, nationalem odder zozialem Urspronk, Vermigen, Gebuurt odder soss enger Situatioun. Et duerf do dernieft och keen Ennerscheed gemat gin, dee mam politeschen, rechtlechen odder internationale statut vun deem Land odder deem Gebitt begrnnt gt, aus deem eng Persoun hierstaamt, egal ob dst Land odder dst Gebitt onofhngeg, nner engem Mandat, nt autonom odder sng Souvernitit an irgendenger Form begrenzt as.
Artikel 3
All Msch huet Recht op d'Liewen, op d'Friheet an op d'Secherheet vu snger Persoun.
Artikel 4
Kee Mnsch daarf a Sklaverei odder a Kniechtschaaft gehal gin; d'Sklaverei an de Sklavenhandel sin an all hire Forme verbueden.
Artikel 5
Keen duerf gefoltert an och kee grausam, onmnschlech, onwiirdeg bestrooft a behandelt gin.
Artikel 6
Jiddereen huet iwwerall d'Recht op Unerkennong vu snger juristescher Persinlechkeet.
Artikel 7
D'Mnsche sin alleguer glich virum Gesetz a si hun ouni nnerscheed Recht op dee selwechte Schutz vum Gesetz. Alleguer hu se Recht op dee selwechte Schutz gint all Diskriminatioun, di ds Deklaratioun ging verletzen a gint all Provokatioun zu esou enger Diskriminatioun.
Artikel 8
All Mnsch huet d'Recht fir bei denen zoustnnegen nationale Geriichter en effektive Recours gint di Akten ze man, di d'fundamental Rechter, di him duerch d'Konstitutioun odder duerch d'Gesetz zoustin, verletzen.
Artikel 9
Kee Mnsch duerf arbitrr verhaft, agesat odder ausgewise gin.
Artikel 10
All Mnsch huet d'Recht, a voller Glichheet, datt sng Saach, sin Uleies gerecht an ffentlech virun engem onofhngegen an onparteiesche Geriicht zur Sprooch knnt, dat iwwer sng Rechter a Flichten an iwwer d'Berechtegong vun all Uklo, di a Strofsaache gint e gefouert gt, entscheet.
Artikel 11
1. All Mnsch, dee winst engem strofbaren Akt ugeklot gt as esou laang als onschlleg unzegesinn, bis sng Schold gesetzlech an am Verlaf vun engem ffentleche Prozess nogewisen as, an deem e mat Scherheet op all nideg Garanti fir sng Verdedegong konnt rechnen. 
2. Keen duerf veruurtelt gi fir Saachen, di e gemat odder nnerlooss huet, di an deem Ament, wou dat geschitt as, no nationalem an internationalem Recht keng strofbar Akte woren. Och duerf kee mi eng hich Strof krie wi di, di an deem Ament appliziert gouf, an deem de strofbaren Akt geschitt as. 
Artikel 12
An enger Persoun hiirt Privatliewen, hir Famill, hir Wunnng odder hir Korrespondenz duerf sech nt arbitrr agemscht, an hir ier an hire gudde Ruff och nt ugetaascht gin. All Mnsch huet d'Recht op de Schutz vum Gesetz gint esou en Amschen an Untaaschten.
Artikel 13
1. All Mnsch huet d'Recht fir fri bannent de Grenze vun all Stat ze zirkulieren a sng Residenz ze wielen. 
2. All Mnsch huet d'Recht fir all Land ze verloossen, och sin egent, an nees a si Land heemzekommen. 
Artikel 14
1. All Mnsch huet d'Recht fir, wann e verfollegt gt, Asyl an anere Lnner ze sichen a Gebrauch dovunner ze maachen. 
2. Op dst Recht ka sech nt beruff gin am Fall vun Ukloen, di reell op engem Verbrieche vum allgemenge Recht an op Handlonge fundieren, di gint d'Ziler an d'Grondstz vun de Vereenten Natioune verstoussen. 
Artikel 15
1. All Mnsch huet d'Recht op eng Nationalitit. 
2. Sng Nationalitit duerf kengem Mnsch arbitrr entzu gin, och nt dat Recht fir sng Nationalitit ze changieren. 
Artikel 16
1. Wa Mann a Fra am Alter si fir sech ze bestueden, hu se d'Recht fir dat ze maachen an eng Famill ze grnnen ouni iirgendeng Restriktioun wat d'Rass, d'Nationalitit odder d'Relioun ugeet. Si hu beim Bestiednes, am Bestiednes a bei snger Oplisong di selwecht Rechter. 
2. D'Bestiednes duerf nmme mat der frier a voller Awllegong vum Brautpuer geschloss gin. 
3. D'Famill as dat natiirlecht a fundamentaalt Element vun der Gesellschaft a si huet d'Recht op de Schutz vu Gesellschaft a Stat. 
Artikel 17
1. All Mnsch huet d'Recht, eleng an och mat aneren zesummen, op Egentom. 
2. Sin Egentom duerf kengem Mnsch arbitrr entzu gin. 
Artikel 18
All Mnsch huet d'Recht op Gedanke-, Gewssens- a Reliounsfriheet; an dsem Recht mat dran as d'Friheet fir sng Relioun odder sng Iwwerzegong ze nneren, grad esou wi d'Friheet fir sng Relioun a sng lwwerzegong eleng odder mat aneren ze manifestieren, sief et an der ffentlechkeet odder privat, duerch den Unterrcht, d'Praktizieren, de Kultus an d'Feiere vu Riten.
Artikel 19
All Mnsch huet d'Recht op eng fri Menong a fir se fri auszedrcken, an deem och d'Recht mat dran as op eng Menong fri vu Fuurcht an dat Recht fir Informatiounen an Iddin ze sichen, ze krien an ze verbrede mat all dene Mttele fir sech auszedrcken, di et gt an ouni sech mussen u Grenze vu Lnner ze halen.
Artikel 20
1. All Mnsch huet d'Recht op Versammlungs- a Verenegongsfriheet am friddleche Snn. 
2. Keen duerf an eng Verenegong gezwong gin. 
Artikel 21
1. All Mnsch huet d'Recht fir un den ffentlechen Ugelenhete vu sngem Land matzewiirken, sief et direkt odder duerch fri gewielt Vertrieder. 
2. All Mnsch huet d'Recht fir nner gliche Konditiounen an d'ffentlech Fonktioune vu sngem Land eranzekommen. 
3. De Vollekswllen as d'Grondlag vun der ffentlecher Gewalt hirer Autoritit; dee Wlle muss sech an ierleche Walen, di periodesch ofzehale sin no engem glichen an allgemenge Walrecht, a geheime Walen odder an enger glichwerteger Prozedur, di fri Wale garantiert, auszedrcken. 
Artikel 22
All Mnsch huet als Mmber vun der Gesellschaft d'Recht op zozial Scherheet; en as berechtegt fir an de Genoss vun de wirtschaftlechen, zozialen a kulturelle Rechter ze kommen, di fir sng Dignitit an d'fri Entwcklong vu snger Persinlechkeet nideg sin, dat alles duerch en nationalen Effort an eng international Zesummenaarbecht an an engem Mooss, wi d'Organisatioun an d'Ressource vun all Land et ausweisen.
Artikel 23
1. All Mnsch huet d'Recht op Aarbecht, op d'fri Wiel vu snger Aarbecht, op Aarbechtskonditiounen, di gerecht sin an zefridde stellen an op de Schutz gint de Chmage. 
2. Jiddereen huet ouni Diskriminatioun d'Recht op de selwechte Loun fir di selwecht Aarbecht. 
3. Jiddereen, dee schafft, huet d'Recht op e gerechten an ordentleche Loun, deen him selwer a snger Famill eng Existenz op der Basis vun der mnschlcher Dignitit schert an deen, wann nideg, duerch all aner zozial Mesre gestipt gt. 
4. All Mnsch huet d'Recht fir mat anere Leit Beruffsorganisatiounen ze grnnen a fir sng Intressen ze verdedegen dranzegoen. 
Artikel 24
All Mnsch huet d'Recht op Rou a Frizit a besonnesch op eng rsonnabel begrenzten Dauer vun der Aarbechtszit an op periodeschen a bezuelte Cong.
Artikel 25
1. All Mnsch huet d'Recht op e Liewesniveau, deen duergeet fir him selwer a snger Famill d'Gesondheet an d'Gutt-Ergoen, besonnesch d'Narong, d'Kleder, d'Wunneng, d'medezinesch Fleg an di nideg zozial Dngschter ze garantieren; en huet d'Recht op Scherheet am Fall vu Chmage, Krankheet, Invaliditit, als Witfra odder Witmann, am Alter an an anere Fll, wou en d'Mttele fir si Liewesnnerhalt nt mi huet duerch mstnn, di onofhngeg si vu sngem Wllen. 
2. Mamm a Kand hun d'Recht op speziell Hllef a Bistand. D'Kanner alleguer, ob 